Türkiye'de Sürdürülebilirlik ile İlgili Yönetmelikler

Türkiye'de Sürdürülebilirlik ile İlgili Yönetmelikler

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS)

Türkiye’de sürdürülebilirlik alanında en güncel ve kapsamlı düzenleme, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları'dır. Bu standartlar, şirketlerin çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) konularındaki risklerini ve etkilerini kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşmalarını amaçlar.

TSRS, uluslararası sürdürülebilirlik standartlarıyla uyumlu olarak hazırlanmış ve 2024 yılı itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Bu standartlara göre, belirli büyüklükteki şirketler artık her yıl sürdürülebilirlik raporlarını kamuya açık bir şekilde yayınlamak zorundadır.

Hangi Şirketler Bu Standartlara Uygundur?

TSRS kapsamına giren şirketler, aşağıdaki kriterlerden en az ikisini art arda iki yıl boyunca sağlamak zorundadır:

• 250'den fazla çalışanı olmak
• Belli bir eşik değerin üzerinde aktif büyüklüğüne sahip olmak
• Belli bir eşik değerin üzerinde yıllık net satış hasılatına sahip olmak

Ayrıca bankalar ve belirli kamu kurumları da bu standartlara uymakla yükümlüdür.

Uygulama Süreci

Standartlar 1 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten sonra yükümlü şirketlerin, sürdürülebilirlik faaliyetleriyle ilgili verilerini bu standartlara uygun biçimde raporlamaları gerekmektedir. Raporlarda, iklim değişikliği, enerji kullanımı, karbon salımı, insan hakları, iş gücü yönetimi gibi çok sayıda başlık ele alınmalıdır.

Diğer İlgili Düzenlemeler

Sürdürülebilirlikle bağlantılı olarak Türkiye’de atık yönetimi, çevre koruma, enerji verimliliği gibi konularda da çeşitli yönetmelikler yürürlüktedir. Ayrıca Avrupa Birliği ile ticaret yapan firmalar, AB’nin sürdürülebilirlik direktiflerine de dolaylı olarak uyum sağlamak zorundadır.

Öneriler

• Şirketlerin sürdürülebilirlik stratejilerini ve hedeflerini net olarak belirlemesi gerekir.
• Raporlama süreçlerini doğru planlamak ve uzman desteği almak önemlidir.
• Ulusal ve uluslararası standartlarla uyum içinde olmak, şirketlerin uzun vadeli başarısı için kritik bir adımdır.

🧾 Sürdürülebilirlik Alanında Yasal Uyum İçin Öneriler

1. Sürdürülebilirlik Raporlama Zorunluluğuna Hazırlık

• TSRS'ye (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları) uygun raporlama altyapısı oluşturulmalı.
  • İlgili yıl için kapsama girip girilmediği analiz edilmeli (çalışan sayısı, aktif büyüklüğü, net satış gibi kıstaslar kontrol edilmeli).
  • Şirket içi veri toplama mekanizmaları kurulmalı.
  • Rapor formatları uluslararası standartlarla uyumlu hale getirilmeli (örneğin GRI, SASB gibi).

2. Yasal Sorumlulukları Yerine Getirecek Politikalar Geliştirme

• Çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) politikaları şirket iç tüzüğüne veya etik kurallara entegre edilmeli.
  • İş sağlığı ve güvenliği, toplumsal cinsiyet eşitliği, karbon emisyonu, atık yönetimi gibi konularda iç politika metinleri hazırlanmalı.
  • Yönetim kurulu seviyesinde sürdürülebilirlik komitesi oluşturulması değerlendirilmeli.

3. Çevre Mevzuatına Tam Uyum

• Çevre Kanunu, Atık Yönetimi Yönetmeliği, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği gibi mevzuatlara tam uyum sağlanmalı.
  • İşletmenin faaliyet alanına uygun olarak düzenli çevresel etki değerlendirme (ÇED) raporları hazırlanmalı.
  • Enerji verimliliği, sera gazı emisyonu ve geri dönüşüm süreçleri belgelenmeli.

4. Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) ile Sürekli İletişim

• Sürdürülebilirlik raporlarının ve mali olmayan bildirimlerin doğruluğu ve eksiksizliği için KGK tarafından belirlenen güncel bildirim yükümlülükleri takip edilmeli.
  • Özellikle ilk defa raporlama yapacak işletmeler için KGK’dan yayınlanan rehber ve örnek uygulamalardan yararlanılmalı.

5. Tedarik Zinciri Sorumluluğu

• Tedarikçilerle yapılan sözleşmelere sürdürülebilirlik ve çevre standartlarına uyum maddeleri eklenmeli.
  • Bu tür maddeler, şirketin dolaylı yoldan doğabilecek yasal risklerini önlemeye yardımcı olur.
  • Avrupa Birliği'nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi (CSDDD) dikkate alınarak yükümlülük zinciri yönetilmeli.

6. Kurumsal İletişim ve Şeffaflık

• Yasal bir riskle karşılaşmamak adına tüm sürdürülebilirlik çalışmaları, kamuya açık ve denetlenebilir şekilde raporlanmalı.
  • Yanıltıcı ya da eksik bilgi verilmesi durumunda Sermaye Piyasası Kanunu ve TTK kapsamında sorumluluk doğabilir.
  • Web sitesinde yayımlanan bilgiler ile yasal raporlar arasında tutarlılık olmalı.

📌 Ekstra Adımlar ve Destek

• Hukuki danışmanlık alınması önerilir; özellikle raporlama yükümlülüğü ve çevre izinleri konusunda uzman avukatlar süreci daha güvenli hâle getirir.
• Eğitim programları düzenlenmesi ve personelin sürdürülebilirlik konularında bilinçlendirilmesi gerekir.
• Şirket ana sözleşmesinde sürdürülebilirlik ilkesine yer verilmesi, gelecekteki yatırımcı ilişkilerinde de avantaj sağlar.